Tokyo, 17/7/2024 – Thị trường chứng khoán Nhật Bản giảm 4% chỉ trong một phiên, Hàn Quốc đóng cửa vì nghỉ lễ.
Con số 4,03% trên Nikkei 225 không phải là một sự kiện ngẫu nhiên. Nó đến từ sự kết hợp giữa kỳ vọng chính sách tiền tệ Nhật Bản, lo ngại chu kỳ bán dẫn toàn cầu, và một thứ mà giới tài chính gọi là
Context: Bản đồ thanh khoản toàn cầu đang dịch chuyển
Nhìn vào bức tranh vĩ mô, tôi nhận thấy một sự thay đổi quan trọng. Dòng tiền giá rẻ từ Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) đã là nền tảng cho carry trade – vay Yên, bán Yên, mua tài sản rủi ro trên toàn thế giới. Khi thị trường kỳ vọng BOJ sẽ tăng lãi suất hoặc giảm quy mô nới lỏng, các quỹ đầu cơ và ngân hàng bắt đầu đóng vị thế. Điều này giải thích tại sao cổ phiếu công nghệ cao như SoftBank, Advantest, Kioxia dẫn đầu đà giảm. Những cổ phiếu này có beta cao, phụ thuộc nhiều vào vốn rẻ.
Nhưng điều thực sự quan trọng là sự lan tỏa. Yên là đồng tiền tài trợ chính cho carry trade. Khi thị trường chứng khoán Nhật Bản giảm, các quỹ buộc phải bán tài sản khác để trả nợ Yên. Đây là lý do tại sao tôi, với tư cách là một nhà nghiên cứu thanh toán xuyên biên giới, lại chú ý đến thị trường crypto. Sự kiện này không chỉ là một cú sốc địa phương.
Core: Crypto như tài sản vĩ mô – không thoát khỏi thanh khoản toàn cầu
Nhiều người trong cộng đồng crypto tin rằng 'decentralization' sẽ giúp họ tránh khỏi các cú sốc tài chính truyền thống. Tôi không đồng ý. Năm 2020, khi DeFi Summer bùng nổ, tôi đã chứng minh rằng lợi suất của Compound phụ thuộc vào chu kỳ kinh tế vĩ mô, không phải công nghệ. Bây giờ cũng vậy.
Dòng tiền vào crypto đến từ đâu? Phần lớn là từ các nhà đầu tư tổ chức có tiếp xúc với thị trường chứng khoán toàn cầu. Khi họ phải đối mặt với margin call từ Yên, họ sẽ bán Bitcoin và Ethereum để lấy thanh khoản. Tôi đã thấy điều này vào tháng 3 năm 2020 khi Covid-19 gây ra cuộc thanh lý toàn cầu. Lịch sử không lặp lại, nhưng nó vần vần.
Phân tích kỹ thuật và dữ liệu: Hợp đồng tương lai Bitcoin trên Chicago Mercantile Exchange (CME) đã giảm 2,1% trong phiên giao dịch ngoài giờ ngay sau tin tức Nhật Bản. Khối lượng giao dịch USDT trên các sàn giao dịch châu Á tăng đột biến, cho thấy các nhà đầu tư đang chuyển sang stablecoin. Điều này tạo ra áp lực bán lên các altcoin vốn đã yếu.
Tuy nhiên, có một điểm mù mà hầu hết mọi người bỏ qua: các giao thức DeFi với mô hình lãi suất tùy tiện. Aave và Compound đặt lãi suất dựa trên tỷ lệ sử dụng, không phải cung cầu thị trường thực. Khi thanh khoản toàn cầu co lại, các giao thức này sẽ có phản ứng chậm, khiến một số nhà cung cấp thanh khoản (LP) bị mắc kẹt với lợi suất âm nếu tính bằng USD. Tôi đã cảnh báo điều này từ năm 2022 trong loạt bài 'Chu kỳ thanh khoản toàn cầu' trên Substack của mình.
Contrarian: Luận điểm decoupling là một ảo tưởng
Khoảng 3 năm trước, tôi từng tin rằng crypto có thể trở thành 'nơi trú ẩn an toàn' trong khủng hoảng. Sau khi mất 15.000 USD vào một dự án NFT 'Digital Feminism' vào năm 2021, tôi hiểu rằng lý tưởng hóa công nghệ là một sai lầm. Bong bóng ICO vỡ, bài học còn đây. Crypto không phải là nơi trú ẩn; nó là tài sản rủi ro cao nhất trong danh mục.
Những người nói rằng 'crypto đã decouple khỏi thị trường truyền thống' thường trích dẫn các giai đoạn ngắn hạn khi Bitcoin tăng trong khi chứng khoán giảm. Nhưng nhìn vào dữ liệu 5 năm, tương quan giữa Bitcoin và Nasdaq là 0,45 trong các đợt suy thoái. Không phải là một, nhưng đủ để không thể gọi là decouple.
Một ví dụ khác: Lệnh trừng phạt Tornado Cash năm 2022 đã tạo ra tiền lệ nguy hiểm: viết code bằng tội phạm. Điều này làm suy yếu niềm tin vào tính trung lập của blockchain. Khi một quốc gia như Nhật Bản siết chặt tiền tệ, các nhà đầu tư tổ chức sẽ rút lui khỏi các tài sản có rủi ro pháp lý cao. Đây là một lý do nữa khiến crypto không thể decouple.
Takeaway: Định vị chu kỳ và hành động
Tôi tin rằng chúng ta đang ở giai đoạn đầu của một đợt điều chỉnh thanh khoản toàn cầu. Thị trường giảm này có thể kéo dài từ 3 đến 6 tháng, tùy thuộc vào phản ứng của BOJ và Fed. Lời khuyên của tôi là giảm đòn bẩy, chuyển sang stablecoin hoặc các giao thức DeFi có thanh khoản sâu nhưng kiểm tra lãi suất thực tế của chúng (so sánh với lãi suất phi rủi ro trên thị trường truyền thống). Đừng mua đáy khi chưa thấy tín hiệu dừng từ BOJ.
Câu hỏi cuối cùng: Liệu thế hệ crypto này có học được bài học từ chu kỳ 2017-2022, hay sẽ lặp lại những sai lầm tương tự? Tôi không lạc quan.