Tôi nhìn vào ví deployer của NovaChain. 48 giờ trước khi TVL chạm 800 triệu đô, ví đó chuyển 200 triệu NOVA sang ba sàn DEX. Giá token tăng vọt 40% trong 6 tiếng. Sau đó, TVL giảm 25% trong một ngày. Đây không phải là tăng trưởng. Đây là kịch bản Pump & Dump có tổ chức.
NovaChain là một zk-rollup Layer 2 chạy trên Ethereum. Trang web của họ quảng cáo: "1000 TPS, phí 0.001 đô, bảo mật Ethereum". Họ gọi vốn 50 triệu đô từ a16z, Paradigm và một quỹ đầu tư châu Á không tên. Token NOVA được phát hành với giá 0.5 đô trong private sale. Giá hiện tại: 2.3 đô. Vốn hóa thị trường: 1.2 tỷ đô. Tất cả chỉ sau ba tháng.
Nhưng hãy mở block explorer. Sequencer của NovaChain chỉ có một node duy nhất thuộc sở hữu của đội ngũ. Hợp đồng bridge có admin key có thể mint bất kỳ số lượng token nào. Tôi đã kiểm tra: admin key đó chưa từng được kích hoạt multi-sig. Một chữ ký duy nhất có thể rút hết thanh khoản. Đây không phải là kỹ thuật của một dự án muốn tồn tại lâu dài.
Tokenomics là thứ khiến tôi cảnh giác nhất. Phân bổ: Team 25% (vesting 12 tháng, cliff 6 tháng), Investor 20% (vesting 6 tháng, cliff 3 tháng), Hệ sinh thái 40%, Cộng đồng 15%. Vấn đề: 40% dành cho hệ sinh thái được kiểm soát bởi quỹ của đội ngũ. Nghĩa là 65% tổng cung nằm trong tay đội và nhà đầu tư. APR của các pool farm NOVA-ETH, NOVA-USDC đang ở mức 800%. Tôi tính toán: nếu lock 1000 USD vào pool NOVA-USDC, bạn nhận được 800 USD token mỗi năm. Nhưng 95% phần thưởng đến từ token NOVA do đội in ra, không phải phí giao dịch. Khi token giảm 50%, APR thực tế là 0%.
Hãy so sánh với Arbitrum. Arbitrum có TVL 3 tỷ, 80% đến từ các ứng dụng thực như GMX, Radiant. NovaChain có 800 triệu TVL, 60% tập trung ở hai pool farming của chính họ. Trên Arbitrum, doanh thu hàng ngày từ phí khoảng 200.000 đô. Trên NovaChain, chỉ 12.000 đô. Nghĩa là 1.5% TVL đang tạo ra doanh thu. Phần còn lại là token không có giá trị nội tại.
Góc nhìn phản trực giác: Cộng đồng cho rằng NovaChain sẽ thống trị Layer 2 nhờ vòng gọi vốn lớn. Tôi cho rằng đây là lý do chính khiến nó thất bại. 50 triệu đô từ VC không phải để xây dựng, mà để trả cho marketing và tạo thanh khoản nhân tạo. Nhìn vào lịch sử: dự án nào có tỷ lệ token team/investor cao hơn 40% thường mất 80% giá trị sau 6 tháng. Tôi đã chứng kiến điều này với Solana tỷ lệ thấp? Không, Solana chỉ có 16% cho team. Còn NovaChain: 45%.
Thêm một điểm mù: MiCA stablecoin regulation sắp có hiệu lực tại châu Âu. NovaChain dùng USDC làm tài sản thế chấp chính. Nếu MiCA yêu cầu dự trữ 100% và giới hạn phát hành, các pool farm dùng USDC có thể bị ảnh hưởng. Đội ngũ NovaChain không có kế hoạch dự phòng. Khi thanh khoản rút, TVL sẽ sụp đổ.
Tôi đã thử giao dịch trên NovaChain. Tôi gửi 100 USDC qua cầu nối, mất 7 phút và phí 3 đô. Cùng số tiền trên Arbitrum mất 3 phút và phí 0.5 đô. Trải nghiệm người dùng không tốt hơn. Vậy lợi thế cạnh tranh là gì? Chỉ có câu chuyện zk-EVM mà Optimism cũng sắp ra mắt.
Bạn nghĩ NovaChain là Layer 2 đột phá? Hãy nhìn vào ví deployer. Hãy kiểm tra admin key. Hãy so sánh doanh thu với TVL. Nếu không có con số thực, đó chỉ là bong bóng. Tôi sẽ không vào lệnh cho đến khi đội ngũ kích hoạt multi-sig và giảm APR xuống dưới 100%. Lúc đó, có thể có cơ hội. Còn bây giờ, tôi đứng ngoài.